باسمه تعالي       

   اداره ي آموزش و پرورش                            آزمون  درس ادبيات فارسي (1)               سال تحصيلي : ۸۹-۹۰

                                                تاريخ :

   نام و نام خانوادگي : ….................................... كلاس ………..... نام پدر  ‏ :   ………………. زمان :

   شماره ي دانش‏آموزي ................................. دو صفحه                                                   نام دبير : طحانی

 

 

1- الف ) درك مطلب (4 نمره )

-          با توجه به شعر هاي زير به پرسش‏هاپاسخ دهيد :

                         چو رخت خويش بر بستم از اين خاك                     همــــه گفتند بــا مـــا آشنـا بـــود

                        وليكــن كس ندانست ايـــن مسافـــــر                    چه گفت و با كه گفت و از كجا بود

1 - در بيت اول منظور از رخت بر بستن از اين خاك چيست؟

2 – در اين شعر مسافر كيست؟

3 – در شعر بالا چرا مسافر احساس غربت مي كند؟

 

 

 

 

5/

5/

5/

جوانــــــــي چنين گفت روزي به پيري                       كه چون است با پيري‏ات زندگاني

بگفت اندر اين نامه حرفي است مبهـم                          كه معنيش جز وقت پيري ندانـــي

جواني نكــــــــــو دار كاين مرغ زيبا                          نماند در اين خانـه‏ي استخوانــــي

                از آن برد كٌنــــــج مرا دزد گیتـــــي                          كه در خواب بودم گه پاسبانــــــي

4- مقصود از اين نامه  در بيت دوم شعر چيست ؟

 

 

 

 

5/

5- منظور از خانه‏ي استخواني  چيست ؟

5/0

6- جواني در بيت سوم به چه چيزي  تشبيه شده است ؟

5/0

7- از كدام مصراع شعر مفهوم غفلت و بي‏خبري فهميده مي‏شود ؟

5/0

8- در بيت چهارم گنج استعاره از چيست؟

5/0

ب ) معني لغت ( 2 نمره )

- معني كلماتي را كه زير آن‏ها خط كشيده شده است بنويسيد

1- از يال و غارب به زير آمد  2- در چنان بيغوله اي آشنايي غنيمتي بود  . 3- سوكٌند به يزدان دادار كه آتشك غدر نكند .  4- رستم براي شكار به نخجيرگاهي رفت 5- شأن مقنن از آن بالاتر است كه به قانون عمل كند  6- مكاري از ما سي دينار مغربي مي خواست   7 -  به تمجيد از كار خياطان پرداخت  8- تحصيل بايد با فراغ بال و تأني همراه باشد .

 

 

2

ج) بيان معني شعر و نتْر (6 نمره )

- بيت‏ها و عبارت‏هاي زير را به نتْر ساده‏ي امروزي بركٌردانيد .

 

1- چون رايت عشق آن جهان گير                شد چون مه ليلي آسمان گير

 

75/0

2- از آن پس بسازيد سهراب را                    ببنديد يك شب بر او خواب را

 

75/

3- خـــانه اي كاو شــــود از دست اجـــانـب آباد                          ز اشك ويران كنش آن خانه كه بيت الحزن است

 

75/

4- از خون رگ خويش است گر رنگ به رخ دارم                        مشاطــــه نمـــي خواهـــد زيبايـــي رخســـارم .

 

75/

5- گفتم : آقا رضا ، حاكم جيره و مواجب اين همه جمعيت را از كجا مي‏دهد ؟

 

5/0

6-خلف صدق نياكان هنرور خود بود.

5/0

7- اين مرد پارسي هم دست تنك بود و وسعتي نداشت كه حال مرا مرمت كند .

 

5/0

8- مدتي بود كه پير مرد افتاده بود

9-در بيرنگ اسب حرفي به كارش بود

25/

25/

10-   هر دم به روي من / گويد عدوي من / كاين شيوه‏ي دري تو چون دود مي‏رود .

 

5/

11- قطره‏ي دانش كه بخشيدي ز پيش              متصل گردان به درياهاي خويش

 

5/

د) خودآزمايي (4 نمره )

1 – منظور از« لباس انسان پرچم كشور وجود اوست» چيست؟

 

5/0

2- بيت « مبرطاعت نفس شهوت پرست   كه هر ساعتش قبله ي ديگر است »با كدام آيه ارتباط معنايي دارد؟

الف) أفرأيت من اتخذ الهه هواه         ب) ألا بذكرالله تطمئن القلوب           ج ) تعز من تشاء و تذل من تشاء 

5/0

3- مقصود از خاك تشنه در بيت رو به رو چيست؟   «شر كه آن ديد دشنه باز گشاد   پيش آن خاك تشنه رفت چو باد » 

5/0

4- در شعر « مردي از شرق برخاست / آسمان را ورق زد » آسمان را ورق زد يعني چه؟

 

5/0

5 –با توجه به شعر « با تمام دل خود مي گويم / تا چراغ از تو نگيرد دشمن »

     الف ) باتمام دل خود يعني چه ؟                                                ب )منظور از چراغ چيست؟

1

6 – منظور از جمله ي «هم چون مرواريد در دل صدف كج و كوله سال ها بسته ماند» چيست؟

 

5/0

7- در بيت « در آن درياي خون در قرص خورشيد  غروب آفتاب خويشتن ديد » منظور از درياي خون چيست؟

5/0

هـ) دانش‏هاي ادبي (3 نمره )

در بيت زير مشبه و مشبه به را مشخص كنيد:

                              ز سم اسب مي چرخيد بر خاك                       به سان گوي خون آلود سر ها

5/

2- آثار زير از چه كساني است  ؟

الف) پرستو در قاف                ب) چرند پرند            ج) با كاروان حله             د ) مثل چشمه ، مثل رود

 

1

3- دو تن از چهره هاي طنز پرداز دوره ي مشروطه را نام ببريد.

5/0

4-  آزادي و وطن درون مايه‏ي شعر كدام شاعر معاصر است ؟

5/0

5 – موضوع سياحت نامه ابراهيم بيگ چيست؟

5/0

و ) حفظ شعر (1 نمره )

- جاهاي خالي را پر كنيد .

تو را من چشم در راهم ......................................... / كه مي‏كٌيرند در شاخ تلاجن سايه‏ها ..........................................

 

1

فراش خزان ................................................ بيفشاند                نقاش .................................. چمن بياراست

 

                      سرت سبز و دلت خوش باد جاويد                                     جمع نمرات 20